K TO 10 CURRICULUM: AP8-Q4-WEEK2: Mga Isyung Panlipunan: Isyung Pangkalusugan (SARS, Bird Flu, STIs, COVID-19, at iba pa)

IKAWALONG BAITANG 

IKAAPAT NA MARKAHAN – MGA UGNAYANG PANDAIGDIG AT MGA HAMON SA MAKABAGONG PANAHON  

PAMANTAYANG PANGNILALAMAN  

Naipamamalas ang pag-unawa at pagpapahalaga sa mga adhikain at kontribusyon upang matugunan ang mga isyung kinakaharap ng daigdig 

PAMANTAYAN SA PAGGANAP  

Nakagagawa ng pananaliksik na nakapagtataya sa mga napapanahong isyu at usapin sa sariling komunidad na nagpapakita ng pagtugon bilang mapanagutang mamamayan ng bansa at daigdig 

PAKSA!

B. Mga Isyung Panlipunan: Isyung Pangkalusugan (SARS, Bird Flu, STIs, COVID-19, at iba pa) 

LAYUNIN: Nasusuri ang mga isyung pampolitika, pangkabuhayan, at pangkalikasang kinakaharap ng daigdig 

Ang mga isyung pangkalusugan tulad ng SARS, Bird Flu, STIs, at COVID-19 ay mahalagang pag-usapan dahil malaki ang epekto nito sa lipunan—mula sa kalusugan ng mamamayan hanggang sa ekonomiya at pamamahala.

Mga Pangunahing Isyung Pangkalusugan

1. SARS (Severe Acute Respiratory Syndrome)

Ito ay lumaganap noong 2003 na nagmula sa China. Isang viral respiratory illness na mabilis kumalat sa mga kalapit-bansa. Naging babala ng posibilidad ng global pandemya.

2. Bird Flu (Avian Influenza)

Ito ay nakakaapekto sa mga ibon ngunit maaari ring makahawa sa tao. Nagdulot ito ng takot sa agrikultura at kalakalan dahil sa panganib ng pagkalat. Nagpakita ito ng kahinaan ng mga bansang walang sapat na biosecurity measures.

3. STIs (Sexually Transmitted Infections)

Kabilang dito ang HIV/AIDS, syphilis, gonorrhea, at iba pa. Malaki ang epekto sa reproductive health at public awareness. Kadalasang kaugnay ng stigma at kakulangan sa edukasyon sa kalusugan.

4. COVID-19

Nagsimula noong 2019, naging pinakamalaking pandemya sa modernong panahon. Nagdulot ito ng lockdowns, economic recession, at pagbabago sa pamumuhay ng mga tao sa buong mundo. Nagpatunay ito sa kahalagahan ng global cooperation, public health systems, at vaccination programs.

Epekto sa Lipunan

• Kalusugan: Malawakang pagkakasakit at pagkamatay.
• Ekonomiya: Pagbagsak ng negosyo, kawalan ng trabaho, at krisis sa produksyon.
• Edukasyon: Paglipat sa online learning, pagkakaroon ng learning gaps.
• Pamamahala: Pagsusuri sa kakayahan ng gobyerno sa crisis management.
• Kultura: Pagbabago sa social norms (mask-wearing, social distancing).

Mga Hamon at Aral

• Kakulangan sa healthcare infrastructure sa maraming bansa.
• Stigma at misinformation na nagpapalala sa problema.
• Pandaigdigang kooperasyon ang susi sa pagharap sa pandemya.
• Preventive measures (hygiene, vaccination, education) ay mas epektibo kaysa sa reactive response.

REFERENCE:

OurHappySchool – Mga Isyung Panlipunan: Isyung Pangkalusugan (SARS, Bird Flu, STIs, COVID-19, at iba pa)

GAWAIN!

Panuto: Basahin nang mabuti ang bawat tanong at sagutin ayon sa inyong pang-unawa. Isulat ito sa notebook pati na rin ang sagot. Magkomento rin sa comment section para sa natutunan niyo sa aralin.

1. Paano nakaapekto sa bawat lipunan ng mga bansa sa mundo ang kani-kanilang mga isyung pangkalusugan?

2. Paano naman hinarap ng bansang Pilipinas ang sarili nitong isyung panlipunan?

3. Noong nakaranas tayo ng pandemya. paano nito binago ang ating pamumuhay?

4. Bakit kailangang bigyang-pansin ang global cooperation, public health system, at vaccination programs?

5. Kung ikaw ay lider ng bansa, paano mo haharapin at bibigyan ng solusyon ang isyung pangkalusugan ng ating bansa?

6. Bilang isang mag-aaral, ano ang magagawa mo para mabigyang solusyon ang isyung pangkalusugan ng ating bansa?

K TO 10 CURRICULUM: AP8-Q4-WEEK1: Ang United Nations (UN) at ang Pilipinas Bilang Kasapi Nito

IKAWALONG BAITANG 

IKAAPAT NA MARKAHAN – MGA UGNAYANG PANDAIGDIG AT MGA HAMON SA MAKABAGONG PANAHON  

PAMANTAYANG PANGNILALAMAN  

 Naipamamalas ang pag-unawa at pagpapahalaga sa mga adhikain at kontribusyon upang matugunan ang mga isyung kinakaharap ng daigdig 

PAMANTAYAN SA PAGGANAP  

Nakagagawa ng pananaliksik na nakapagtataya sa mga napapanahong isyu at usapin sa sariling komunidad na nagpapakita ng pagtugon bilang mapanagutang mamamayan ng bansa at daigdig 

LAYUNIN: Nailalarawan ang United Nations at ang Pilipinas bilang kasapi nito

PAKSA!

A. Ang United Nations (UN) at ang Pilipinas bilang kasapi nito

1. Pagtatag ng UN 

2. Pilipinas bilang Kasapi ng UN  

Ang United Nations (UN) ay isang pandaigdigang organisasyon na itinatag noong 1945 upang isulong ang kapayapaan, seguridad, karapatang pantao, at kaunlaran sa buong mundo.

Ang Pilipinas ay isa sa mga founding members ng United Nations (UN) at patuloy na aktibong kasapi nito, na nakikilahok sa mga usapin ng kapayapaan, karapatang pantao, at kaunlaran.

Ang United Nations at ang Papel ng Pilipinas

Kasaysayan ng Pagiging Kasapi

Itinatag noong 1945, ang UN ay binuo matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig upang maiwasan ang panibagong digmaan at isulong ang pandaigdigang kapayapaan.

Ang Pilipinas ay kabilang sa 51 orihinal na kasapi na lumagda sa UN Charter noong Oktubre 24, 1945. Isa ito sa apat na bansang Asyano at ang kauna-unahang bansa sa Timog-Silangang Asya na naging kasapi.

Papel ng Pilipinas sa UN

Aktibong nakikilahok sa mga programa ng UN hinggil sa human rights, gender equality, sustainable development, at climate action.

Naging non-permanent member ng UN Security Council nang ilang beses, at muling naglalayon na makakuha ng puwesto para sa 2027–2028.

Nakikibahagi sa mga peacekeeping missions, gaya ng pagpapadala ng mga sundalo at pulis sa iba’t ibang bansa upang tumulong sa pagpapanatili ng kapayapaan.

Ang UN sa Pilipinas ay nagbibigay ng policy guidance, technical assistance, at humanitarian support lalo na sa panahon ng sakuna at kalamidad.

Kahalagahan ng UN sa Pilipinas

• Kaunlaran: Tinutulungan ng UN ang bansa sa pagsasakatuparan ng Sustainable Development Goals (SDGs).
• Kapayapaan: Nakikilahok ang Pilipinas sa mga talakayan hinggil sa pandaigdigang seguridad at kapayapaan.
• Karapatang Pantao: Aktibong sumusuporta sa mga inisyatiba para sa proteksyon ng karapatang pantao at gender equality.
• Humanitarian Aid: Nagbibigay ng tulong sa mga nasalanta ng bagyo, lindol, at iba pang kalamidad.

Buod!

Ang pagiging kasapi ng Pilipinas sa UN ay nagpapakita ng pangako ng bansa sa pandaigdigang kapayapaan, demokrasya, at kaunlaran. Sa pamamagitan ng UN, nakikinabang ang Pilipinas sa tulong teknikal, humanitarian aid, at oportunidad na makibahagi sa mga desisyon na nakakaapekto sa buong mundo.

REFERENCE:

United Nations in the Philippines

Philippines and the United Nations – Wikipedia

Philippines candidacy for UN Security Council 2027–2028

GAWAIN!

Panuto: Basahin mabuti ang mga katanungan at sagutin ayon sa inyong pagkakaunawa. Isulat ito at inyong sagot sa notebook. Ikomento naman sa comment section ang inyong natutunan sa aralin.

1. Ano ang nagging ambag o tulong ng United Nations sa bawat bansa sa mundo?

2. Kailan at bakit itinatag ang United Nations?

3. Paano nakaapekto sa bansang Pilipinas ang isang international organization tulad ng United Nations?

4. Paano ginagampanan ng bansang Pilipinas ang obligasyon o responsibilidad nito sa International Organization?

5. Kung ikaw ay president ng bansa, Ano ang gagawin mo sa lumalaganap na terorismo at digmaan sa buong mundo?

6. Bilang isang mag-aaral, paano ka makakatulong sa kasalukuyang problema ng iyong bansa?